Wat levert biophilic design financieel op? De businesscase voor een gezonde kantooromgeving
Investeren in een kantooromgeving vraagt om meer dan alleen een budget voor meubels, materialen en afwerking. Steeds meer organisaties kijken naar de totale waarde van hun werkomgeving. Wat draagt een kantoor bij aan de organisatie? Hoe beïnvloedt het de medewerkers? En welke financiële voordelen kan een doordachte inrichting op de lange termijn opleveren?
Biophilic Design biedt vanuit dat perspectief interessante mogelijkheden. Door natuurlijke elementen, daglicht, groen en natuurlijke materialen een plek te geven in het kantoorinterieur, ontstaat een omgeving waarin aandacht voor mens, natuur en bedrijfsdoelstellingen samenkomen. Maar naast de voordelen voor de werkomgeving is er ook een zakelijke kant. Een investering in biophilic design kan onderdeel zijn van een bredere strategie om personeelskosten te beheersen, kantoorruimte efficiënter te benutten en de exploitatie van een gebouw te verbeteren.
In dit artikel bekijken we de financiële voordelen van biophilic design en hoe organisaties de economische waarde van een natuurgerichte kantooromgeving inzichtelijk kunnen maken.
Minder verzuimkosten door een gezonde werkomgeving
Ziekteverzuim is een belangrijke kostenpost voor organisaties. Naast loondoorbetaling kunnen ook kosten ontstaan door vervanging, tijdelijke onderbezetting, extra werkdruk en productiviteitsverlies.
Een gezonde werkomgeving kan onderdeel zijn van een bredere aanpak om het welzijn van medewerkers te ondersteunen. Biophilic design biedt mogelijkheden om de kwaliteit van de fysieke werkomgeving te verbeteren, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan daglicht, uitzicht op groen, luchtkwaliteit en comfortabele ruimtes. Deze ontwerpkeuzes kunnen bijdragen aan een prettige werkomgeving waarin medewerkers zich comfortabeler voelen. De World Green Building Council benadrukt in haar rapport Health, Wellbeing & Productivity in Offices dat de kwaliteit van gebouwen en werkomgevingen relevant is voor de gezondheid, het welzijn en de productiviteit van medewerkers
Om de financiële impact van verzuim inzichtelijk te maken, kun je bijvoorbeeld berekenen wat een kleine daling van het ziekteverzuim betekent.
Onderzoek van Elzeyadi (2011), gepresenteerd tijdens Greenbuild, laat zien dat een biophilic werkomgeving kan bijdragen aan een vermindering van het ziekteverzuim met circa 10%.
Rekenvoorbeeld
Stel dat een organisatie 100 medewerkers heeft, die gemiddeld 11 dagen per jaar ziek zijn. Wanneer het ziekteverzuim met 10% afneemt door een verbetering van de werkomgeving, levert dat het volgende op:
-
100 medewerkers × 11 ziektedagen = 1.100 verzuimdagen per jaar.
-
10% minder verzuim = 110 gewonnen werkdagen.
-
110 werkdagen × € 300 gemiddelde loonkosten = € 33.000.
Dat betekent een potentiële besparing van € 33.000* per jaar aan directe loonkosten.
*Dit is een indicatief rekenvoorbeeld. De vermindering van 10% is een scenario en geen gegarandeerd effect van biophilic design. De besparing is berekend op basis van directe loonkosten; eventuele vervangings- en productiviteitskosten zijn niet meegenomen.
Productiviteit als onderdeel van het rendement van biophilic design
Personeelskosten vormen bij veel organisaties een aanzienlijk deel van de totale bedrijfskosten. Daardoor kan zelfs een beperkte verbetering in de efficiëntie van medewerkers financieel relevant zijn. Een kantooromgeving moet daarom niet alleen aantrekkelijk zijn, maar ook goed functioneren.
Een interessant praktijkonderzoek uit 2025 naar The Enterprise Centre in het Verenigd Koninkrijk laat zien welke resultaten mogelijk zijn. Medewerkers rapporteerden een productiviteitsverbetering van 12,98% na twaalf maanden en 9,17% na 24 maanden. Het onderzoek keek naar een combinatie van biophilic ontwerpstrategieën, waaronder natuurlijke materialen, daglicht, uitzicht op natuur en natuurlijke ventilatie. De resultaten zijn afkomstig uit één specifiek gebouw en zijn niet zonder meer te vertalen naar iedere kantooromgeving.
Daarnaast is een goede indeling belangrijk. Denk aan:
-
Stilteplekken voor geconcentreerd werk.
-
Vergaderruimtes die samenwerking ondersteunen.
-
Informele ontmoetingsplekken voor kennisuitwisseling.
-
Flexibele werkplekken voor verschillende werkactiviteiten.
-
Comfortabele ruimtes voor ontspanning en herstel.
Een goed ontworpen kantoor kan helpen om onnodige onderbrekingen te beperken en medewerkers beter te ondersteunen in hun dagelijkse werkzaamheden.
De financiële waarde zit hierbij niet in een gegarandeerd productiviteitspercentage, maar in de mogelijkheid om werkprocessen en de werkomgeving beter op elkaar af te stemmen.
Bron: Jones, Fuertes & Bilverstone (2025), A repeated cross-sectional study of a biophilic building’s effects on workers’ perception of indoor environmental quality, health, well-being and productivity
Minder personeelsverloop en lagere wervingskosten
Het aantrekken en behouden van medewerkers brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Denk aan recruitment, sollicitatieprocedures, onboarding, opleidingen en het tijdelijk verlies van kennis en ervaring.
Een aantrekkelijke werkomgeving kan onderdeel zijn van een strategie om medewerkers aan de organisatie te verbinden. Ook praktijkvoorbeelden laten zien dat investeringen in gezonde gebouwen interessant kunnen zijn vanuit HR-perspectief. In het rapport Doing Right by Planet and People beschrijft de World Green Building Council onder andere praktijkresultaten rondom ziekteverzuim, personeelsverloop en de financiële gevolgen van een gezonde werkomgeving.
Biophilic design kan hieraan bijdragen door een kantooromgeving te creëren waarin aandacht is voor comfort, beleving en welzijn. Een prettige combinatie van natuurlijke materialen, groen, daglicht en comfortabele ontmoetingsruimtes kan de totale kantoorervaring verbeteren.
Ook voor employer branding kan dit interessant zijn. Een kantoor vertelt namelijk iets over de identiteit en waarden van een organisatie. Een interieur waarin duurzaamheid, gezondheid en aandacht voor mensen zichtbaar zijn, kan bijdragen aan een aantrekkelijk werkgeversimago.
De financiële waarde zit uiteindelijk in het behouden van kennis, ervaring en continuïteit binnen teams en het mogelijk beperken van de kosten die gepaard gaan met personeelsverloop.
Efficiënter gebruik van kantoorruimte
Door hybride werken is het gebruik van kantoorruimte veranderd. Medewerkers zijn niet altijd op dezelfde dagen aanwezig en organisaties kijken kritischer naar het aantal benodigde vierkante meters.
Dit biedt kansen om kantoorruimtes slimmer in te richten.
Biophilic design kan worden gecombineerd met een flexibele kantoorindeling waarin verschillende functies samenkomen. Denk aan groene ontmoetingsruimtes, concentratieplekken, samenwerkingszones en informele werkplekken.
Het doel is om een omgeving te creëren die aansluit bij het daadwerkelijke gebruik van het kantoor.
Een betere benutting van de beschikbare ruimte kan financiële voordelen opleveren, bijvoorbeeld door:
-
Minder ongebruikte kantoorruimte.
-
Een efficiëntere verdeling van werkplekken.
-
Lagere huisvestingskosten wanneer ruimte kan worden afgestoten.
-
Minder behoefte aan toekomstige verbouwingen.
-
Een betere aansluiting op hybride werkpatronen.
Het is hierbij belangrijk om eerst inzicht te krijgen in de bezettingsgraad en het gebruik van de verschillende ruimtes. Zo kan de kantoorinrichting beter worden afgestemd op de werkelijke behoeften van de organisatie.
Waarom investeren in mensen financieel meer kan opleveren
Volgens het rapport Health, Wellbeing & Productivity in Offices van de World Green Building Council bestaat de typische verdeling van bedrijfskosten uit 90% van de bedrijfskosten uit personeelskosten, 9% uit huisvestingskosten en 1% uit energiekosten. Dit zijn indicatieve verhoudingen en kunnen per organisatie sterk verschillen.
Wat betekent dit voor investeringen in kantoorinrichting? Een verbetering van 10% op de personeelskosten heeft in dit model een financiële impact van circa 9% van de totale operationele kosten. Eenzelfde verbetering op energiekosten vertegenwoordigt slechts 0,1%.
Dit maakt duidelijk waarom het interessant is om bij kantoorinvesteringen niet uitsluitend te focussen op energiebesparing. Ook de mensen die dagelijks in het gebouw werken verdienen aandacht.
Verdeling van typische bedrijfskosten
Personeel
Huisvesting
Energie
Bron: World Green Building Council, Health, Wellbeing & Productivity in Offices. Indicatieve kostenverdeling.
De ROI van biophilic design: hoe bereken je het rendement?
Om te bepalen of een investering in biophilic design financieel interessant is, is het verstandig om vooraf een businesscase op te stellen.
Daarbij vergelijk je de totale investering met de financiële voordelen die je verwacht te realiseren. Het rapport The Economics of Biophilia laat zien waarom het belangrijk is om bij investeringen in biophilic design verder te kijken dan de directe aanschafkosten. Ook de mogelijke effecten op medewerkers, productiviteit en de totale prestaties van een gebouw verdienen een plek in de financiële afweging.
Een eenvoudige manier om het rendement te berekenen is:
ROI = (financiële opbrengsten – investering) / investering × 100%
Stel dat een organisatie € 100.000 investeert in het verbeteren van de kantooromgeving.
Wanneer de organisatie over een bepaalde periode € 130.000 aan aantoonbare financiële voordelen realiseert, bedraagt het netto voordeel € 30.000.
De ROI komt dan uit op 30%.
Dit is een vereenvoudigd voorbeeld. In een volledige businesscase moet je ook rekening houden met de looptijd, jaarlijkse onderhoudskosten, eventuele extra exploitatiekosten en de tijdswaarde van geld.
Niet alle voordelen van biophilic design zijn bovendien direct in euro’s uit te drukken. Een betere medewerkerservaring of een sterker werkgeversimago kan waardevol zijn, maar vraagt om andere meetmethoden.
Welke KPI's kun je gebruiken?
| Onderdeel | Mogelijke KPI |
|---|---|
| Ziekteverzuim | Verzuimpercentage en verzuimkosten |
| Personeel | Personeelsverloop en wervingskosten |
| Productiviteit | Ervaren concentratie en efficiëntie |
| Huisvesting | Kosten per vierkante meter |
| Ruimtegebruik | Bezettingsgraad |
| Energie | Energieverbruik per vierkante meter |
| Onderhoud | Jaarlijkse onderhouds- en vervangingskosten |
| Medewerkers | Medewerkerstevredenheid |
Door deze gegevens vóór en na een aanpassing van de werkomgeving te vergelijken, ontstaat een beter beeld van de effecten.
Houd hierbij rekening met andere factoren die tegelijkertijd kunnen veranderen, zoals hybride werkbeleid, personeelsbezetting en organisatorische ontwikkelingen.
Biophilic design als investering in de toekomst van je organisatie
De financiële waarde van biophilic design zit niet alleen in mogelijke kostenbesparingen op korte termijn. Ook de toekomstbestendigheid van een kantooromgeving speelt een belangrijke rol.
Organisaties krijgen steeds vaker te maken met veranderende verwachtingen rondom duurzaamheid, gezondheid, flexibiliteit en de kwaliteit van de werkomgeving. Een kantoor dat hier vanaf het begin rekening mee houdt, kan beter aansluiten op toekomstige behoeften.
Door te investeren in kwalitatieve materialen, flexibele werkplekken, een efficiënte ruimte-indeling en een gezonde binnenomgeving ontstaat een kantoorconcept dat langer relevant kan blijven. Dat kan helpen om toekomstige aanpassingen en onnodige vervangingen te beperken.
Bovendien brengt een natuurgerichte kantooromgeving verschillende organisatiedoelstellingen samen: een aantrekkelijke werkplek, aandacht voor medewerkers, een bewuste materiaalkeuze en een toekomstbestendige huisvesting.
|
Investering |
Mogelijk financieel effect |
|---|---|
|
Meer daglicht |
Ondersteuning van welzijn en comfort |
|
Groenvoorziening |
Verbetering van de beleving van de werkomgeving |
|
Flexibele werkplekken |
Betere ruimtebenutting |
|
Duurzame materialen |
Mogelijk lagere vervangingsfrequentie |
|
Goede ruimte-indeling |
Betere ondersteuning van werkprocessen |
Conclusie: biophilic design is een zakelijke investering
Een kantooromgeving die bijdraagt aan het welzijn van medewerkers én aansluit op de doelstellingen van je organisatie begint bij een doordacht ontwerp. Bij Be-max vertalen we de principes van biophilic design naar een praktische en toekomstbestendige kantoorinrichting. Van materiaalkeuze en groenintegratie tot een slimme indeling van de werkruimte. Benieuwd welke mogelijkheden er zijn voor jouw kantoor? We denken graag met je mee!